Bakü

Kısaca Bakü

Bakü, Azerbaycan'ın başkenti ve Hazar Denizi kıyısındaki en büyük şehirdir. Abşeron Yarımadası'nın güney kıyısında, denize doğru açılan bir koyun çevresine kuruludur. Şehrin kalbinde, 12. yüzyıl ve öncesine uzanan surlarla çevrili İçerişehir yer alır; bu tarihî çekirdek, Şirvanşahlar Sarayı ve Kız Kulesi ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

İçerişehir'in surlarından çıktığınızda farklı bir Bakü başlar. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki ilk petrol zenginliğiyle yapılan taş cepheli binalar Nizami Caddesi ve Fıskiyeler Meydanı çevresinde sıralanır. Tepelerde ise şehrin yeni simgesi Alev Kuleleri yükselir; karanlık çökünce cepheleri alev görüntüsüyle ışıklandırılır. Kıyı boyunca uzanan Bulvar, yerlilerin akşamüstü yürüyüşlerinin merkezidir.

Bakü, Türk ziyaretçiler için ayrıca anlamlıdır: Dağüstü Park'taki Türk Şehitliği, 1918'de Bakü'nün kurtuluşu için hayatını kaybeden Kafkas İslam Ordusu askerlerinin anısını taşır. Ülke genelindeki giriş belgeleri, para ve güvenlik bilgileri için Azerbaycan rehberine bakın.

Ne zaman gidilir

Bakü için en iyi aylar Nisan–Haziran ve Eylül–Ekim'dir. Bu dönemde hava ılık, deniz kıyısında yürüyüş için uygundur.

Yazlar sıcak ve kurudur. Temmuz–Ağustos'ta öğle saatlerinde şehirde yürümek yorucudur; Abşeron'daki gölgesiz alanlarda sıcak daha da hissedilir. Yazın gezileri sabaha ve akşamüstüne bırakın; öğle saatlerini müzelerde geçirin. Hazar kıyısındaki plajlar bu dönemde hareketlenir.

Kış soğuk ve rüzgârlıdır. Kar seyrek yağar, ama Hazar'dan esen sert kuzey rüzgârı hissedilen sıcaklığı düşürür. Bakü, "Rüzgâr Şehri" olarak anılır; yılın her döneminde rüzgâra karşı hazırlıklı olun. Mart ortasındaki Nevruz döneminde şehir süslenir ve meydanlarda kutlamalar yapılır.

Nasıl gidilir

Uçakla: Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı şehrin kuzeydoğusundadır. İstanbul'dan düzenli doğrudan seferler vardır. Havalimanından merkeze ekspres otobüs ve taksiyle ulaşılır; taksi uygulamaları burada da çalışır.

Karayoluyla ve trenle: Tiflis'ten Bakü'ye tren ve otobüs seferleri bulunur; yolculuk uzun sürer. Türkiye'den karayoluyla gelenler Gürcistan üzerinden gelir.

Şehir içinde: Bakü metrosu merkezin büyük bölümünü kapsar; istasyonların bazıları Sovyet dönemi süslemeleriyle başlı başına görülmeye değer yapılardır. Metro ve şehir otobüslerinde şehir kartı ya da temassız kart kullanılır. Dağüstü Park'a füniküler ile çıkılır. İçerişehir yürünerek gezilir.

Öne çıkanlar

• İçerişehir: Surlarla çevrili tarihî şehir. Dar sokaklar, kervansaraylar, hamam kalıntıları ve camiler yürüyerek gezilir. Sokaklarda halı ve el sanatları dükkânları bulunur.
• Kız Kulesi: İçerişehir'in deniz tarafındaki silindirik kule. Yapım tarihi ve amacı hâlâ tartışmalıdır; içindeki sergi kulenin hikâyesini anlatır, tepedeki teras denize ve şehre bakar.
• Şirvanşahlar Sarayı: İçerişehir'in en yüksek noktasındaki 15. yüzyıl saray kompleksi; türbe, cami ve divanhane ile birlikte gezilir.
• Alev Kuleleri ve Dağüstü Park: Kulelerin dibindeki tepeden şehrin ve koyun en geniş görüntüsü alınır. Türk Şehitliği ve Şehitler Hıyabanı bu parktadır.
• Bulvar: Hazar kıyısında uzanan sahil parkı. Halı Müzesi'nin halı rulosu biçimindeki binası, dönme dolap ve yürüyüş yolları buradadır.
• Haydar Aliyev Merkezi: Mimar Zaha Hadid'in tasarladığı, dalgalı beyaz yüzeyleriyle bilinen kültür merkezi. Bina dışı ve parkı fotoğraf için sık ziyaret edilir.
• Nizami Caddesi ve Fıskiyeler Meydanı: Yaya caddesi, mağazalar ve kafeler; 20. yüzyıl başı petrol zenginlerinin yaptırdığı binalar.
• Yanardağ ve Ateşgah: Abşeron Yarımadası'nda, şehirden kısa bir araç yolculuğu mesafesinde. Yanardağ'da topraktan sızan gazla sürekli yanan alev, Ateşgah'ta tarihî ateşgede tapınağı görülür. Karanlık çökünce alevler daha etkileyici görünür.
• Gobustan ve çamur volkanları: Şehrin güneybatısında, kaya resimleri ve küçük çamur volkanları için yarım günlük bir gezi.

Yerel ipuçları

• Plov: Bakü'de plov, özellikle konuk ağırlanan sofralarda ve bayramlarda önemlidir. Şah plov, lavaşla kaplanıp fırında pişirilen ve sofrada kesilerek servis edilen çeşittir.
• Dolma: Yarpaq dolması ve üç bacı dolması menülerde sık bulunur. Yanında sarımsaklı yoğurt istenir.
• Diğer tatlar: Kutab, düşbere, lüle kebap ve tatlıda paxlava ile şekerbura. Hazar balıkları da menülerde yer alır.
• Çay: Çayhanelerde armudu bardakta, reçel ve limonla içilir. Bulvar ve İçerişehir'deki çayhaneler mola için uygundur.
• Para ve kart: Manat kullanılır. Lokanta, mağaza ve metroda temassız kart yaygındır; İçerişehir'deki küçük dükkânlar ve pazar için nakit manat taşıyın.
• Halı alırken: Halı ve kilim alacaksanız ihracat için belge gerekebilir; satıcıdan resmî fatura ve gerekli belgeleri isteyin.

Güvenlik ve pratik bilgiler

• Acil numara: 112. Türkiye Büyükelçiliği Bakü'dedir; pasaport kaybında ilk başvuru yeridir.
• Rüzgâr ve soğuk: Sahil boyunca rüzgâr sert eser; yazın bile akşamüstü için ince bir mont taşıyın.
• Sıcak çarpması: Yazın Abşeron'daki açık alan gezilerini sabaha bırakın, bol su için ve şapka takın.
• İbadet yerleri: Camilerde omuz ve dizleri örten kıyafet giyin; kadınlar başörtüsü takmalıdır. Şehitlikte sessiz ve saygılı olun.
• Fotoğraf: Resmî binalar, askerî alanlar ve petrol tesisleri fotoğraflanmaz.
• Trafik: Geniş caddeleri yer altı geçitlerinden geçin; araç trafiği hızlıdır.

Halktur'da bu bölgedeki turlar

• Bakü 3 Günlük Tur — İstanbul çıkışlı; İçerişehir, Dağüstü Park, Bulvar ve Abşeron Yarımadası'ndaki Yanardağ ile Ateşgah'ı üç günde rehberle gezer.