Tiflis

Kısaca Tiflis

Tiflis, Gürcistan'ın başkenti ve en büyük şehridir. Kura (Mtkvari) Nehri'nin iki yakasına, tepelerle çevrili bir vadide yayılır. Şehrin adı Gürcücede "sıcak" anlamına gelen bir kökten gelir ve bu, kentin kurulduğu yerdeki sıcak kükürtlü kaynaklara işaret eder.

Tiflis tarihi boyunca Pers, Arap, Osmanlı ve Rus etkileri arasında el değiştirdi; bu katmanlar bugün eski şehirde açıkça görülür. Kubbeli kükürtlü hamamlar, ahşap oymalı cumbalı balkonlar, Ortodoks kiliseleri, bir cami, bir sinagog ve Ermeni kiliseleri birbirine yürüme mesafesindedir. Nehrin karşı yakasında ise cam Barış Köprüsü, Sovyet dönemi yapıları ve eski fabrikalardan dönüştürülmüş kültür mekânları şehrin yeni yüzünü gösterir.

Başkent aynı zamanda doğu Gürcistan'a açılan kapıdır. Mtsheta, Kakheti bağ bölgesi ve Kazbegi, Tiflis'ten günübirlik ya da iki günlük gezilerle görülür. Ülke genelindeki giriş belgeleri, para ve güvenlik bilgileri için Gürcistan rehberine bakın.

Ne zaman gidilir

Tiflis için en iyi aylar Nisan–Haziran ve Eylül–Ekim'dir. İlkbaharda şehir yeşillenir, sonbaharda bağ bozumu ve yeni şarap dönemi başlar.

Yazlar sıcak ve kurudur. Temmuz–Ağustos'ta öğle saatlerinde eski şehrin yokuşlarını tırmanmak yorucudur; asfalt ve taş ısıyı tutar. Yazın gezileri sabaha ve akşamüstüne bırakın, öğleni müze ya da gölgede geçirin. Yaz aylarında dağ bölgesi Kazbegi serin bir kaçış sunar.

Kışlar soğuktur ama sert değildir; kar zaman zaman yağar. Kış aylarında kükürtlü hamamlar en keyifli dönemlerini yaşar. Yılbaşı ve Ortodoks Noeli (Ocak başı) döneminde şehir kalabalıklaşır.

Nasıl gidilir

Uçakla: Tiflis Uluslararası Havalimanı şehrin doğusundadır. İstanbul'dan düzenli seferler bulunur. Havalimanından merkeze otobüs, tren ya da taksiyle ulaşılır; taksi uygulamaları havalimanında da çalışır.

Karayoluyla ve trenle: Batum'dan Tiflis'e tren, minibüs ve otobüs seferleri vardır. Türkiye'den karayoluyla gelenler Sarp kapısından Batum üzerinden ya da Ardahan'daki Türkgözü kapısından güney Gürcistan üzerinden gelebilir.

Şehir içinde: Metro iki hattan oluşur ve merkezi kapsar. Otobüs ve metroda şehir kartı ya da temassız banka kartı kullanılır. Eski şehirden Narikala'ya teleferikle çıkılır. Taksi uygulamaları ekonomiktir; sokak taksilerinde ücreti önceden konuşun.

Öne çıkanlar

• Eski Tiflis (Kala): Dar sokaklar, cumbalı ahşap balkonlu evler, avlular ve kiliseler. Yürüyerek gezilir; yokuş ve merdiven çoktur.
• Narikala Kalesi: Eski şehrin tepesindeki kale. Rike Parkı'ndan kalkan teleferikle çıkılabilir; tepeden şehrin tamamı görülür. İniş yürüyerek eski şehre yapılabilir.
• Kükürtlü hamamlar semti (Abanotubani): Tuğla kubbeli hamamlar şehrin simgesidir. Kükürt kokusu semtin kendine özgü havasıdır.
• Kartlis Deda (Gürcistan Ana) heykeli: Narikala sırtındaki büyük heykel; bir elinde dostlar için şarap kadehi, diğerinde düşmanlar için kılıç taşır.
• Barış Köprüsü ve Rike Parkı: Nehrin iki yakasını bağlayan cam ve çelik yaya köprüsü, akşamüstü ışıklandırılır.
• Rustaveli Caddesi: Şehrin ana caddesi. Gürcistan Ulusal Müzesi, opera binası ve parlamento binası bu cadde üzerindedir.
• Sameba (Kutsal Üçleme) Katedrali: Şehrin en büyük kilisesi, Avlabari tepesinde yükselir.
• Kuru Köprü pazarı: Antika, Sovyet dönemi objeleri ve tablolar satılan açık hava pazarı.
• Mtsheta: Tiflis'in kuzeyindeki eski başkent. Svetitskhoveli Katedrali ve tepedeki Cvari Manastırı yarım günde gezilir.

Yerel ipuçları

• Hinkali: Tiflis'te hinkali sipariş adetle verilir. Hamurun düğümlü tepesinden tutun, önce küçük bir ısırıkla suyunu için, sonra yiyin; düğüm kısmı genellikle tabakta bırakılır.
• Haçapuri çeşitleri: Tiflis'te Acara usulünün yanında İmereti (yuvarlak, kapalı) ve Megrel (üstü peynirli) çeşitleri de yaygındır.
• Diğer tatlar: Pkhali, badrijani, lobio ve mtsvadi; tatlı olarak churchkhela. Gürcü şarapları ve maden suları masada eksik olmaz.
• Para ve kart: Lari kullanılır. Lokanta, metro ve mağazalarda temassız kart yaygındır; pazar ve küçük fırınlar için nakit taşıyın. Döviz bürolarında kurları karşılaştırın.
• Fabrika: Eski bir dikiş fabrikasından dönüştürülmüş avlu, kafeleri ve atölyeleriyle gençlerin akşam buluşma noktasıdır.
• Hamam: Özel bölmelerde havlu ve kese hizmeti genellikle ayrı ücretlendirilir; fiyatı önceden sorun.

Güvenlik ve pratik bilgiler

• Acil numara: 112. Türkiye Büyükelçiliği Tiflis'tedir; pasaport ya da kimlik kaybında başvurulacak ilk yerdir.
• Yokuşlar ve kaldırımlar: Eski şehirde kaldırımlar düzensiz ve kaygandır; düz tabanlı ayakkabı giyin.
• Sıcak çarpması: Yazın öğle saatlerinde açık alanda uzun süre kalmayın; su için ve gölgede mola verin.
• İbadet yerleri: Kiliselerde kadınlar başını örtmeli ve etek giymeli, erkekler şort giymemelidir. Girişlerde örtü bulunur. Ayin sırasında fotoğraf çekmeyin, sessiz olun.
• Trafik: Yaya geçitlerinde araçlar her zaman durmaz; büyük caddeleri alt geçitlerden geçin.
• Kişisel eşya: Kalabalık meydanlarda ve metroda çantanızı önde taşıyın.

Halktur'da bu bölgedeki turlar

• Tiflis ve Batum 3 Günlük Tur — İstanbul'dan uçakla Tiflis'e gider; eski şehri, Narikala'yı ve Batum'u üç günde rehberle birleştirir.