Kısaca Adalar
Adalar, Marmara Denizi'nde İstanbul'un Asya yakası açığında sıralanan dokuz adadan oluşan bir takımadadır. Bunların dördünde, Kınalıada, Burgazada, Heybeliada ve Büyükada'da yıl boyu yerleşim vardır; Sedefadası daha küçük bir yerleşime sahiptir, diğerleri ise ıssız ya da özel mülktür. Bizans döneminde sürgün yeri olarak kullanılan adalar, 19. yüzyıldan itibaren İstanbul'un yazlık semtlerine dönüştü. Ahşap köşkler, çam ormanları ve manastırlar o dönemin izlerini taşır.
Adalar'ı şehrin geri kalanından ayıran şey sessizliktir: özel motorlu araç yoktur, sokaklarda bisiklet zilleri ve martılar duyulur. Bu yüzden bir ada günü, Sultanahmet'in kalabalığından sonra iyi bir mola olur. Ancak yazın, özellikle hafta sonları vapurlar dolu gelir ve iskele meydanları kalabalıklaşır; sakinliği bulmak için iskeleden uzaklaşıp yokuşları çıkmak gerekir.
Kime uygun: Yürüyüş ve bisikleti seven, denize bakarak yemek yemek isteyen yolcular ve çocuklu aileler. Kime zor gelir: Hareket kısıtı olanlar; adaların iç kısmı yokuşlu, yollar yer yer toprak ve taşlıdır.
Ne zaman gidilir
- Nisan–Mayıs: Erguvan ve mimoza çiçeklenir, çam ormanında yürüyüş için hava idealdir. Hafta içi vapurlar rahattır.
- Haziran: Denize girmek için su ısınmaya başlar; ada plajları açılır. Hafta sonu kalabalığı artar.
- Temmuz–Ağustos: En kalabalık dönem. Vapurlar sabah saatlerinde dolu kalkar, akşam dönüşleri kuyrukludur. Adalarda yazlıkçılar da olduğu için restoranlar doludur; sabah erken gidip öğleden sonra dönmek kalabalıktan kaçmanın yoludur.
- Eylül–Ekim: Deniz hâlâ sıcak, kalabalık azalır. Bisiklet ve yürüyüş için yılın en rahat dönemlerinden biri.
- Kasım–Mart: Ada sakinleşir, birçok restoran ve kafe sezonu kapatır. Fırtınalı günlerde vapur seferleri aksayabilir; gitmeden önce Şehir Hatları duyurularına bakın.
Nasıl gidilir
Adalar'a ulaşım deniz yoluyla yapılır. Şehir Hatları vapurları Kabataş, Eminönü, Kadıköy ve Bostancı iskelelerinden kalkar; sırayla Kınalıada, Burgazada, Heybeliada ve Büyükada'ya uğrar. Avrupa yakasından yolculuk Bostancı'dan gitmeye göre belirgin şekilde uzundur. Bostancı'dan ayrıca özel motorlar ve deniz otobüsleri sefer yapar. İstanbulkart vapurlarda geçer.
Kabataş iskelesine T1 tramvayı ve F1 füniküler ile, Bostancı'ya Marmaray ile ulaşılır. Adalar arasında geçiş yine vapurla yapılır; Heybeliada ile Büyükada arasındaki yolculuk kısadır.
Ada içinde Büyükada'da ve Heybeliada'da belediyenin elektrikli araçları belirli güzergâhlarda çalışır. Bisiklet iskele çevresinden temin edilir. Yürüyüş en iyi seçenektir; Büyükada'nın çevresini yürüyerek dolaşmak birkaç saat sürer.
Öne çıkanlar
- Büyükada, Aya Yorgi Tepesi: Adanın en yüksek tepelerinden Yücetepe'deki Aya Yorgi Kilisesi ve manastırı. Lunapark meydanından yokuş taşlı ve diktir; yürüyüş yaklaşık 30–40 dakikadır. Tepeden Marmara ve diğer adalar görünür.
- Büyükada köşkleri: Çankaya ve Nizam caddelerindeki ahşap köşkler; Prinkipo Rum Yetimhanesi'nin dev ahşap binası dışarıdan görülebilir.
- Büyükada Adalar Müzesi: Adaların sosyal tarihini anlatan müze.
- Heybeliada Ruhban Okulu: Ümit Tepesi'ndeki Aya Triada Manastırı ve ruhban okulu binası; ziyaret saatleri sınırlıdır.
- Heybeliada Deniz Harp Okulu binaları ve Değirmen Burnu: Çam ağaçlarıyla çevrili yürüyüş yolu ve sakin koylar.
- Heybeliada Hüseyin Rahmi Gürpınar Köşkü: Yazarın yaşadığı ahşap köşk.
- Burgazada Sait Faik Abasıyanık Müzesi: Yazarın evi; Kalpazankaya'daki kayalık kıyı yürüyüşüyle birleştirilebilir.
- Kınalıada: Kızıl toprağıyla diğerlerinden ayrılır; en yakın ada olduğu için kısa bir deniz ve yürüyüş molası için uygundur.
Yerel ipuçları
- Yemek: İskele çevresinde balık ve meze lokantaları; Büyükada'da dondurmacılar ve Heybeliada'da fırınlar. Fiyatları masaya oturmadan menüden kontrol edin.
- Bisiklet: Bisiklet temin ederken frenleri ve zinciri dükkânda deneyin, kask isteyin. Büyükada'nın iç yolları yokuşlu ve virajlıdır, inişlerde hız kontrolü önemlidir.
- Plajlar: Adalardaki plajların çoğu ücretli işletmelerdir; ücretsiz halk plajı seçeneği sınırlıdır.
- Su ve atıştırmalık: Aya Yorgi yokuşunda ve orman yollarında büfe azdır; yanınıza su alın.
- Hayvanlar: Atlı faytonlar kaldırıldı; yerine elektrikli araçlar getirildi. Adalarda sokak kedileri ve köpekleri çoktur, beslerken yöre halkının belirlediği noktaları kullanın.
Güvenlik ve pratik bilgiler
- Acil durum: 112. Adalarda sağlık merkezleri vardır, ancak ciddi durumlarda hasta deniz ambulansıyla karaya taşınır; bu nedenle süreğen rahatsızlığı olanlar ilaçlarını yanında taşımalıdır.
- Orman yangını: Yazın çam ormanları kurudur; ateş yakmak ve sigara izmariti atmak kesinlikle yasaktır.
- Dönüş vapuru: Son vapurun saatini sabah kontrol edin; özellikle kış tarifesinde son seferler erkendir.
- Kalabalık: Yaz hafta sonlarında iskele meydanlarında ve vapur girişlerinde itiş kakış olur; çocukları yakın tutun.
- Erişilebilirlik: Vapurların çoğunda rampa vardır, iskele meydanları düzdür. Ancak adaların iç kısmı yokuşlu ve yer yer taşlıdır; tekerlekli sandalye kullananlar için elektrikli araç güzergâhları en uygun seçenektir. Aya Yorgi Tepesi ve Ümit Tepesi hareket kısıtı olanlar için zordur.
Halktur'da bu bölgedeki turlar
İstanbul'un diğer bölgeleri için İstanbul rehberine bakabilirsiniz.
