Kısaca Şavşat
Şavşat, Artvin'in iç kesiminde, Ardahan'a giden yolun üstünde, ormanla çevrili bir ilçe. Merkez küçük ve sakindir; çevresindeki köylerde ahşap evler, eğimli çatılar ve taş temeller hâlâ yaygındır. İlçe, yavaş yaşamı ve yerel üretimi koruma hedefiyle Cittaslow (sakin şehir) ağına katılmıştır.
Şavşat'ın asıl çekiciliği çevresindedir: Meşeli köyü yakınındaki kendi Karagöl'ü, Sahara ve Arsiyan gibi yüksek yaylalar, ormanın içinde kalan ortaçağ Gürcü kilise ve manastır kalıntıları. Borçka'daki daha bilinen göl için Karagöl, ilin genel bilgisi için Artvin sayfasına bakın.
Şavşat bir geçiş noktasıdır da: Ardahan ve Kars'a giden yol buradan geçer. Doğu Karadeniz yaylalarından Doğu Anadolu platosuna geçmek isteyen yolcular, Şavşat'ta bir mola vererek iki farklı coğrafyanın sınırını görür.
Kime uygun: Kalabalıktan uzak, ahşap köyleri ve yaylaları ağır ağır gezmek isteyenler; sonbahar fotoğrafçıları. Kime zor gelir: Hareketli bir ilçe merkezi, akşam eğlencesi ya da çok sayıda yeme içme seçeneği arayanlar; Şavşat'ta akşamlar erken biter.
Ne zaman gidilir
- Haziran–Ağustos: Yaylalar açılır, köylüler hayvanlarıyla yukarı çıkar. Sahara ve Arsiyan'da çiçekli çayırlar ve yayla evleri görülür. Hava Karadeniz kıyısına göre daha kuru, ama öğleden sonra sağanak olağandır.
- Eylül–Ekim: Sonbahar renkleri. Ormanlar ekimde sarı ve kızıla döner; Karagöl–Şavşat turları bu dönemde yapılır.
- Kasım–Nisan: Sert ve karlı kış. Yaylalara çıkılmaz, Meşeli Karagöl yolu kapanabilir. Şavşat–Ardahan yolunda geçit koşulları ağırlaşır.
- Mayıs: Kar çekilir ama yüksek kesimlerdeki yollar henüz açılmamış olabilir.
Nasıl gidilir
Şavşat'a Artvin merkezden kara yoluyla yaklaşık 1,5 saatte ulaşılır. Rize-Artvin Havalimanı'ndan Hopa ve Artvin üzerinden yaklaşık 3 saat sürer. Kars ve Ardahan yönünden gelenler de Şavşat'tan geçer. Artvin merkezden Şavşat'a düzenli minibüsler vardır; yaylalara ve kilise kalıntılarına ise toplu taşıma yoktur, tur ya da yerel araç gerekir. Borçka Karagöl'den Şavşat'a geçiş, Borçka ve Artvin üzerinden birkaç saat sürer.
Öne çıkanlar
- Meşeli Karagöl: Karagöl-Sahara Milli Parkı'nın Şavşat bölümünde, Meşeli köyü yakınında orman gölü. Borçka'dakine göre daha sakindir.
- Sahara Yaylası: Milli parkın yayla kısmı; geniş çayırlar, ladin kümeleri ve yazın açık olan yayla evleri.
- Arsiyan Yaylası: Daha yüksek ve daha uzak bir yayla; yaz ortasında çiçek açan çayırlar ve küçük göllerle bilinir. Yolu stabilize ve diktir.
- Gürcü kilise kalıntıları: Şavşat çevresinde ortaçağ Gürcü krallığından kalan kilise ve manastırlar bulunur. Cevizli köyündeki Tbeti Manastırı kalıntısı bunların en bilinenlerindendir. Yapıların çoğu harap durumdadır; içine girmeyin.
- Şavşat Kalesi: İlçe girişinde kayalık bir tepede yükselen kale kalıntısı.
- Ahşap köyler: Veliköy ve çevre köylerdeki ahşap evler ve süslemeli ahşap camiler, yöre mimarisinin iyi korunmuş örnekleridir.
- Dolishane Kilisesi: Hamamlı köyünde, bugün cami olarak kullanılan ortaçağ Gürcü kilisesi; dış cephedeki taş kabartmalar dikkat çeker.
Yerel ipuçları
- Muhlama ve yayla ürünleri: Şavşat'ın yayla tereyağı ve peyniri bilinir; kahvaltıda muhlama, bal ve taze peynir istenir.
- Bal: Şavşat ve çevresindeki yaylalarda üretilen çiçek balı yerinde satılır; üreticiyi ve hasat yılını sorun.
- Köy ziyareti: Ahşap evler büyük ölçüde hâlâ yaşanan evlerdir; bahçelere izinsiz girmeyin, fotoğraf için sorun.
- Yakıt ve nakit: Şavşat'tan sonra Ardahan yönüne ve yaylalara giderken akaryakıt ve nakit ihtiyacınızı ilçe merkezinde karşılayın.
- Yayla ürünü alırken: Köylerde satılan tereyağı ve peynir çoğunlukla ambalajsızdır; uzun yolculuk için soğuk zinciri düşünün, gerekirse ilçe merkezindeki satıcılardan paketli alın.
- Erken başlayın: Sonbaharda gün kısalır; yayla ve göl ziyaretlerini öğleden önce bitirmek, karanlık çökmeden dağ yolundan inmenizi sağlar.
- Ardahan yönü: Şavşat'tan doğuya devam ederseniz yol Doğu Anadolu platosuna çıkar. Ormanın birden bittiği, çayırların başladığı bu geçiş yolculuğun en ilginç anlarındandır.
Güvenlik ve pratik bilgiler
- Acil durumlar için 112. Yaylalarda telefon çekmeyen alanlar vardır.
- Artvin–Şavşat yolu ve yayla yollarında heyelan ve taş düşmesi görülür; yağıştan sonra yerel uyarıları dinleyin.
- Sis, yüksek kesimlerde görüşü aniden düşürür; yayla yollarında yavaş ve farlar açık sürün.
- Kışın Şavşat ve Ardahan arasındaki yolda zincir şarttır; yaylalar çığ riski nedeniyle kapalıdır.
- Harap kilise kalıntılarında taş düşmesi riski vardır; duvarlara tırmanmayın.
- Orman ve yaylalarda ayı ve çoban köpeklerine rastlanabilir; sürülerin yanından geçerken yavaş ve sakin hareket edin.
- Köy yollarında akşamüstü hayvan sürüleri yolu kapatabilir; sabırla bekleyin, korna çalmayın.
Halktur'da bu bölgedeki turlar
