Kısaca Trabzon
Trabzon, Doğu Karadeniz'in en büyük şehri ve bölgenin ulaşım merkezi. Kıyıda kurulu tarihi kent, Komnenos İmparatorluğu'nun başkentiyken surlarla korunan Ortahisar'dan bugünkü Meydan çevresine yayılmıştır. Şehrin arkasında yükselen dağlarda ise yaylalar, göller ve dik vadilerin yamacına kurulmuş manastırlar bulunur.
Turizm açısından Trabzon iki katmanlı bir yer. Şehrin kendisi bir iki günlük gezi için yeterli içerik taşır: Ayasofya'nın freskleri, Atatürk Köşkü, Boztepe'nin manzarası, Uzun Sokak'ın çarşısı. İl sınırları içindeki iki büyük durak ise ayrı birer gün ister. Çaykara'daki Uzungöl, yaylaların arasına sıkışmış dar bir göl ve çevresindeki yürüyüş rotalarıyla bilinir. Maçka'daki Sümela ise Altındere Vadisi'nin dik yamacına oyulmuş manastırıyla bölgenin en çok ziyaret edilen tarihi yapısıdır.
Trabzon aynı zamanda Rize ve Artvin yaylalarına giden yolcuların çoğunun indiği yerdir. Ayder ve Fırtına Vadisi turlarının bir kısmı buradan kalkar.
Kime uygun: Şehir gezisini doğa günleriyle birleştirmek isteyen, Karadeniz mutfağını merak eden, araçla çıkılan günübirlik turlara açık yolcular. Kime zor gelir: Kumsal ve deniz tatili bekleyenler; sahil boyu dolgu yollar ve çakıllı kıyılarla Trabzon bir yüzme durağı değildir.
Ne zaman gidilir
- Mayıs–Haziran: Yaylalarda kar çekilir, ormanlar yeşildir. Yağmur sık, ama gün uzun. Uzungöl ve Sümela için kalabalık henüz yönetilebilir düzeydedir.
- Temmuz–Ağustos: Yılın en kalabalık dönemi. Körfez ülkelerinden gelen yolcular nedeniyle Uzungöl'de oda fiyatları belirgin biçimde yükselir; bayram dönemlerinde yol kuyrukları uzar. Kıyıda hava nemli ve sıcak, yaylalarda serin geçer.
- Eylül–Ekim: Sonbahar renkleri ve görece kuru günler. Gezmek için en dengeli aylardır.
- Kasım–Mart: Hamsi mevsimi. Şehir ılık ve yağmurlu, dağlar karlıdır. Uzungöl yolu açık tutulur ama sabahları buzlanma olur; Sümela'nın açık olduğu günler ve saatler kışın daralabilir.
Sis ve yağış, bütün yıl hesaba katılmalıdır. Kıyıda güneşli bir günde bile vadiler bulut içinde kalabilir; yayla ve manastır ziyaretlerini sabah saatlerine koyun.
Nasıl gidilir
- Uçakla: Trabzon Havalimanı, şehrin doğusunda, sahil şeridindedir ve İstanbul, Ankara ve İzmir'den düzenli sefer alır. Meydan'a 15–20 dakika sürer.
- Kara yoluyla: Karadeniz Sahil Yolu şehri batıda Giresun ve Samsun'a, doğuda Rize, Hopa ve Sarp'a bağlar. Güneyde Zigana Tüneli üzerinden Gümüşhane ve Erzurum'a gidilir. Trabzon'dan Sümela yaklaşık 1 saat, Uzungöl yaklaşık 1,5–2 saat, Rize merkez 1–1,5 saat, Ayder 2,5–3 saat sürer.
- Şehir içi: Meydan çevresi ve Uzun Sokak yürünerek gezilir. Boztepe'ye dolmuşla çıkılır. Sümela ve Uzungöl'e yaz aylarında Meydan'dan kalkan tur minibüsleri bulunur.
Öne çıkanlar
- Trabzon Ayasofyası: Şehrin batısında, denize bakan bir yamaçta, 13. yüzyıldan kalma yapı. Narteksteki ve dış cephedeki freskler bölgenin en iyi korunan Bizans resimlerindendir. Bugün cami olarak kullanılır; namaz vakitlerine dikkat edin.
- Boztepe: Şehrin arkasındaki tepede, çay bahçelerinden Trabzon kıyısının bütününe bakış. Akşamüstü kalabalıklaşır.
- Atatürk Köşkü: Soğuksu'da, ormanın içinde beyaz bir köşk ve bahçesi. Müze olarak gezilir.
- Ortahisar ve Zağnos Vadisi: Surlarla çevrili eski şehir ve iki vadinin arasındaki park; kısa bir yürüyüşle Meydan'a bağlanır.
- Uzun Sokak ve Meydan: Şehrin çarşısı; Trabzon hasırı denilen altın ve gümüş örgü takılar burada satılır.
- Uzungöl: Yaylalar, göl çevresi yürüyüşü ve seyir tepeleri. Ayrıntılar Uzungöl rehberinde.
- Sümela: Altındere Vadisi'nde kayaya yaslanan manastır. Ayrıntılar Sümela rehberinde.
- Hıdırnebi Yaylası ve Akçaabat: Akçaabat'ın üstündeki yaylada bulut denizi ve yayla evleri; dönüşte Akçaabat'ta köfte molası.
- Kızlar Manastırı: Boztepe yamacında, restorasyonun ardından ziyarete açılan manastır; kaya kilisesi ve şehre bakan avlu. Ziyaret saatlerini önceden kontrol edin.
- Sera Gölü: Şehrin batısında, Akçaabat yolu üzerinde ormanlık bir göl; çevresindeki yürüyüş yolu bir saatten kısa sürer ve akşamüstü yerel halkın yürüyüş yeridir.
Yerel ipuçları
- Kuymak: Trabzon'da muhlamanın adı kuymaktır. Mısır unu, tereyağı ve yayla peyniriyle yapılır, tavada ve sıcak servis edilir. Kahvaltı salonlarında öğlene kadar bulunur.
- Akçaabat köftesi: Akçaabat'ta yol üstündeki köftecilerde, yanında piyaz ve közlenmiş biberle. Şehir merkezinde de bulunur ama yerinde yemek ayrı bir duraktır.
- Hamsi: Kasımdan marta kadar taze; tava, buğulama, hamsili pilav ya da kuşhane. Yaz aylarında hamsi isteyen yolcuya genellikle dondurulmuş ürün çıkar.
- Hamsiköy sütlacı: Maçka'ya bağlı Hamsiköy'de fırında pişen sütlaç, Sümela dönüşünde yol üstüdür.
- Vakfıkebir ekmeği ve Tonya tereyağı: İkisi de hediyelik olarak sık alınır; ekmeği taze almak için sabah erken gidin.
- Ayasofya'yı sabah gezin: Öğleden sonra tur otobüsleri gelir; freskleri sakin incelemek için açılış saatine yakın gidin.
- Zigana yönü: Güneye giden yol Zigana Tüneli'nden geçer. Tünelden önceki eski geçit yolu yazın manzaralı bir alternatiftir, kışın kapalı olabilir.
Güvenlik ve pratik bilgiler
- Acil durumlar için 112.
- Sahil yolu dışındaki dağ yollarında heyelan ve taş düşmesi görülür; yoğun yağıştan sonra yerel uyarıları takip edin.
- Uzungöl ve Sümela yollarında sis aniden yoğunlaşır; farlarınızı açın ve hızınızı düşürün.
- Kışın Zigana ve yayla yollarında zincir şarttır; sabahları köprü üstleri buzlanır.
- Ayasofya'da omuz ve dizler kapalı olmalı, kadınlar başörtüsü taşımalıdır.
- Uzungöl'de yaz aylarında oda fiyatları yüksek ve değişkendir; fiyatı ve iptal koşulunu önceden yazılı alın.
Halktur'da bu bölgedeki turlar