Çanakkale

Kısaca Çanakkale

Çanakkale, Asya ile Avrupa'yı ayıran boğazın iki yakasına yayılan bir ildir. Merkez Anadolu yakasındadır; karşıda, Avrupa yakasında Gelibolu Yarımadası uzanır. İl sınırları içinde üç farklı gezi türü yan yana durur: 1915 cephesinin izlerini taşıyan Gelibolu Yarımadası, Homeros'un anlattığı kuşatmanın yeri sayılan Troya ve bağlarıyla, rüzgârıyla bilinen Bozcaada. Bir de Ida (Kaz Dağları) eteklerindeki Assos ile Gökçeada var; ikisi de ayrı birer yolculuk ister.

Şehir merkezi küçük ve yürünebilir. Kordon boyunca saat kulesinden Çimenlik Kalesi'ne uzanan sahil şeridi, boğazdan geçen gemileri izlemek için en sık kullanılan yerdir. Merkezdeki tahta Truva atı, bir film için yapılmış ve şehre bağışlanmış bir maketidir; antik kentle ilgisi yoktur, ama fotoğraf molası için herkes uğrar.

Bu sayfa ili bir bütün olarak anlatır. Alt bölgeler için ayrıntılı rehberlere göz atın: Gelibolu Yarımadası, Troya ve Bozcaada.

Ne zaman gidilir

Nisan, mayıs ve haziranın ilk yarısı yürüyüş ve anıt gezileri için en rahat dönemdir; hava ılık, kırlar yeşildir. Eylül ve ekim de benzer bir rahatlık sunar; Bozcaada'da bağ bozumu bu döneme denk gelir.

Temmuz ve ağustosta sıcak artar, Bozcaada ve Assos tarafı kalabalıklaşır, feribot kuyrukları uzar. Kışın boğazdan esen poyraz sert olabilir; deniz ulaşımı zaman zaman aksar, adalara seferler seyrekleşir. Buna karşılık şehir sakindir ve müzeler açıktır.

Takvimde iki tarihi not edin. 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve 25 Nisan'daki Anzak anmaları döneminde yarımadada yoğunluk ve trafik düzenlemeleri olur. Bu günlerde gidecekseniz yerinizi erken ayırın, anma alanlarında güvenlik denetimine hazır olun.

Nasıl gidilir

İstanbul'dan: Tekirdağ–Malkara üzerinden gelip 1915 Çanakkale Köprüsü'yle Lapseki'ye geçmek en hızlı yoldur; trafik durumuna göre 4,5–5 saat sürer. İsterseniz yarımadada Eceabat ya da Kilitbahir'e inip feribotla karşıya geçebilirsiniz. Bir başka seçenek, Bandırma'ya feribotla gidip oradan karayoluyla devam etmektir.

Ankara'dan: Karayoluyla Bursa–Balıkesir üzerinden yaklaşık 8–9 saat sürer. Daha kısa bir yolculuk istiyorsanız İstanbul ya da Ankara'dan Çanakkale Havalimanı'na uçabilirsiniz; seferler sınırlıdır, takvimi önceden kontrol edin.

Otobüs: Büyük şehirlerden Çanakkale otogarına düzenli seferler var. Otogar merkezin biraz dışındadır; servis ya da şehir içi otobüsle kordona ulaşılır.

İl içinde: Gelibolu Yarımadası'na Çanakkale merkezden Eceabat ve Kilitbahir feribotlarıyla geçilir. Bozcaada'ya Ezine'ye bağlı Geyikli (Yükyeri) iskelesinden kalkan feribotla gidilir. Gökçeada feribotu ise Kabatepe'den kalkar. Feribot saatleri mevsime göre değişir; yola çıkmadan işletmecinin güncel tarifesine bakın.

Öne çıkanlar

• Kordon ve saat kulesi: Akşamüstü boğaz kıyısında yürüyüş, karşı kıyıda Kilitbahir Kalesi'nin silueti.
• Çimenlik Kalesi ve Deniz Müzesi: Fatih döneminden kalma kale ile Nusret mayın gemisinin replikası aynı alandadır.
• Gelibolu Yarımadası: Anıtlar, şehitlikler ve cephe hatları. Ayrıntılar Gelibolu Yarımadası rehberinde.
• Troya: Üst üste kurulmuş dokuz yerleşim katmanı ve yakındaki Troya Müzesi. Bkz. Troya.
• Bozcaada: Bağlar, kale, Polente Feneri ve küçük koylar. Bkz. Bozcaada.
• Assos (Behramkale): Athena Tapınağı'nın kalıntıları ve Midilli'ye bakan yamaç. Merkezden yaklaşık 1,5 saatlik sürüş.
• 1915 Çanakkale Köprüsü: Lapseki ile Gelibolu arasını bağlayan asma köprü; Lapseki sahilinden iyi görünür.

Üç günlük örnek plan

1. gün: Sabah feribotla Eceabat'a geçiş, Gelibolu Yarımadası'nda anıtlar ve şehitlikler. Akşam kordonda yürüyüş.

2. gün: Sabah erken Troya Ören Yeri ve Troya Müzesi, öğleden sonra Geyikli'den Bozcaada'ya geçiş. Akşamüstü Polente Feneri.

3. gün: Bozcaada'da bağ yolları ve koylar, akşamüstü feribotla karaya dönüş. Vaktiniz kalırsa dördüncü gün Assos için ayrılabilir.

Yerel ipuçları

• Peynir helvası Çanakkale'nin imza tatlısıdır; sıcak servis edilir, kahvaltının yanında da yenir. Ezine peyniri ise yörenin en bilinen peyniri; çarşıda tadarak alın.
• Kordondaki balıkçılarda boğazın mevsim balığını sorun. Eylül–kasım arası palamut, kışın istavrit ve hamsi bulunur.
• Bozcaada'da domates reçeli, yerel üzüm çeşitleri ve ada kurabiyesi yaygındır.
• Çarşamba ve pazar günleri merkezde semt pazarları kurulur; köylerden gelen sebze, peynir ve zeytin için iyi bir adrestir.
• Troya Ören Yeri, Troya Müzesi ve Çanakkale'deki Kültür ve Turizm Bakanlığı müzeleri Müzekart'la gezilebilir. Gelibolu Yarımadası'ndaki tanıtım merkezleri farklı bir kuruma bağlıdır; Müzekart'ın geçip geçmediğini girişte sorun.
• Yarımadada anıtlar arası mesafeler uzundur ve toplu taşıma sınırlıdır. Kendi aracınız yoksa rehberli tur ya da araç tahsisi düşünün.

Güvenlik ve pratik bilgiler

• Acil durumlarda 112'yi arayın.
• Boğazda akıntı güçlüdür. Kordondan ya da kayalıklardan denize girmeyin; yüzmek için işaretli plajları seçin.
• Poyrazlı günlerde feribot seferleri iptal edilebilir. Adaya gidecekseniz dönüş seferini önceden kontrol edin, bir gün esnek pay bırakın.
• Yarımadadaki dar yollarda tur otobüsleri ve bisikletliler birlikte hareket eder; özellikle virajlarda dikkatli sürün.
• Yaz aylarında anıt alanlarında gölge azdır. Şapka, su ve güneş kremi taşıyın.
• Kordon ve şehir merkezi büyük ölçüde düzdür; tekerlekli sandalye ve bebek arabasıyla gezilebilir. Ören yerlerinde ve yarımadadaki bazı anıtlarda zemin toprak ve taş olduğu için erişim sınırlıdır.
• Kışın Kaz Dağları geçişlerinde buzlanma olabilir; bu güzergâhları kullanacaksanız kış lastiği takın.

Halktur'da bu bölgedeki turlar

• Gelibolu ve Troya 2 Günlük Tur: İstanbul'dan kalkışlı, yarımada anıtları ile Troya'yı rehber eşliğinde ayrı günlerde gezen paket.
• Bozcaada Bisiklet ve Bağ Turu: Adanın iç kesimlerinde bisikletle bağ yolları, tadım molası ve kıyı noktaları.